Li gorî Ajansa Nûçeyan a Navneteweyî ya Ehl-ul- Beytê (s.x) — ABNA —Bi hinekî ramîn û tefekurkirin li ser ayeta 22-an a Sûreya «Rûm», bersiva vê pirsê zelal dibe. Xwedê dibêje: «Cudahiya zimanên we û rengên we jî ji nîşanên mezinahiya Wî ne!»; «وَاخْتِلَافُ أَلْسِنَتِکُمْ وَأَلْوانِکُمْ».
Bêguman, jiyana civakî ya mirovan bê nasîna kes û mirovan ne mimkûn e. Heke rojekê hemû mirovan rûyek, şêwazek, dirêjahiya bedenê û qasî yek hebûya, di heman rojê de rêza jiyana wan dê têk biçûya. Ne dê bav ji kur, hevjîn ji biyaniyan, sûcdar ji bêguneh, deyndar ji deynxwaz, fermandar ji fermandariyêkirî, serok ji jêrserok, mêvanxane ji mêvan û heval ji dijmin were naskirin; û bêguman dê kaos û tevliheviyeke mezin çêbûya!
Rastî, carinan ev pirsgirêk di derbarê birayên ducalî de jî derdikeve holê, yên ku ji her aliyekî ve gelek dişibin hev. Di têkiliyên wan bi mirovan re de pirsgirêk çêdibin. Heta em bihîstine ku carinan yek ji birayên ducalî yên heman reng û heman rû nexweş bûye, lê dayik derman daye birayê din!
Ji ber vê yekê, ji bo rêkxistina civaka mirovan, Xwedê deng, reng û rûyên mirovan cuda afirandiye.
Li gorî gotina Fexrê Razî di şîroveya vê ayetê de, nasîna mirovan ji aliyê mirovan ve divê bi yek ji van rêyan be: an bi çav an jî bi guh. Xwedê ji bo ku çav bikaribe mirovan ji hev cuda bike, reng, rû û şêwazên wan cuda afirandiye; û ji bo ku guh bikaribe wan ji hev cuda bike, deng û awazên wan cuda kiriye.
Bi awayekî ku di hemû cîhanê de zehmet e du mirovan werin dîtin ku ji aliyê rû û awaza dengê xwe ve bi temamî wek hev bin. Wate, rûyê mirovan, ku endamekî biçûk e, û awaza mirovan, ku tiştekî hêsan xuya dike, bi hêza Xwedê bi milyaran awayên cuda derdikevin holê. Ev jî yek ji nîşanên mezinahiya Wî ye.
Belê, ev îhtîmal jî heye — û hin mufesîrên mezin jî vê yekê destnîşan kirine — ku «cudahiya zimanan» bi wateya cudahiya zimanên wek Erebî, Farisî û hwd. be; û «cudahiya rengan» jî îşareta cudahiya nijad û neteweyan be, ji ber ku her nijad û netewe dikare rengê taybetî hebe.
Lê dikare em ji peyva «cudatî» wateyeke berfireh bistînin ku hem vê şîroveya dawî û hem jî şîroveya berê dihewîne. Bi her wateyê, ev cûdabûna di afirandina mirovan de şahidiyek e li ser mezinahî û hêza Xwedê.
Qur'an di dawiya vê ayetê de dibêje: «Di van tiştan de ji bo zanayan û kesên xwedî raman nîşaneyên mezin hene»; «إِنَّ فِی ذلِکَ لَآیاتٍ لِلْعالِمِینَ».
Ji ber ku ew ji her kesî zêdetir ji van razên afirandinê agah dibin. (1)
Jêder:
(1) Ji pirtûka Tefsîra Nemûne, Ayetullah el-Uzma Mekarim Şîrazî, Dar al-Kutub al-Islamiyye, çapa 25-an, cildê 16, rûpela 415, hatiye berhevkirin.
Your Comment